Het moet niet altijd serieus zijn

Dat het met de Nederlandse economie niet goed gaat, weten we allemaal. Maar wat nu gebeurt lijkt toch te wijzen op een totale instorting...

Waarom de SLP faalt

De lijsten van de Sociaal-Liberale Partij (SLP) raken stilaan gevuld, nu ook in Oost-Vlaanderen de lijsttrekker bekend is. Maar dat neemt niet weg dat de partij zich zal kapot rijden op de kiesdrempel. De reden daarvoor is volgens mijn bescheiden mening tweeledig:

1) Er is te veel overlapping met enerzijds Open VLD (sociaal-liberale partij) en anderzijds SP.A (sociaal-liberale partij). Het probleem is uiteraard dat mensen die al voor één van deze twee partijen hebben gekozen, niet gemakkelijk te verleiden zijn tot een onduidelijke tussenweg. Ze zullen SLP daardoor eerder zien als 'vlees noch vis'.

2) Het programma is te complex, één groot kluwen van details. Kiezers lezen geen volledige programma's, ze willen duidelijke en directe standpunten. Bij te veel 'als' en 'maar' haken ze af, de politiek van de one-liner regeert. Probleem: de positie van SLP is niet weer te geven in 1 krachtige slogan (zoals voorzitter Lambert een tijdje terug zelf 'toegaf' in Knack). Als ze op een sociaal thema spelen, loopt SP.A in de weg. Maar als ze een 'liberale' slogan lanceren botsen ze met Open VLD. Slotsom: ze kunnen nooit goed doen.

Conclusie: voor SLP is er geen markt, ze hebben simpelweg geen 'unique selling position', live with it...

De bepalende erfenis van Reynders

Bij het doornemen van een interessante studie stootte ik op een opvallend stukje dat zeker het vermelden waard is:

Another point in the sphere of 'inheritances' concerns the political testaments drawn up by outgoing ministers and containing claims, often financial, in specific jurisdictions. The testament of the minister of Finance especially is considered to be important, particularly in periods of cutbacks in government expenditures.

Om kort te gaan: het is dus wetenschappelijk bewezen dat de erfenis van financiën bepalend is voor de manier waarop een regering de geschiedenisboeken ingaat. Onze politieke erfenis wordt daardoor al 10 jaar grotendeels bepaald door Didier mais-c'est-normale Reynders.

Ik wil eigenlijk zelfs niet weten wat ze daarover zullen schrijven in de geschiedenisboeken, maar als ik mag gokken ga ik voor een kruising tussen horror en komedie. Met Steve Martin in de hoofdrol bij de verfilming, als het even kan. Gegarandeert een blockbuster in de zalen, maar een pijnlijk drama in de realiteit.

Sabotage door Schouppe

De sabatoge bij Sabena Technics, die gisteren aan het licht kwam, werd gemeld door het kabinet van staatssecretaris Schouppe. Onder het motto 'volledige openheid' vond die het nodig de pers in te lichten.

Deze gang van zaken toont alleszins een gebrek aan politiek inzicht, de bekendmaking was totaal overbodig, het enige dat men bereikt heeft is minder kans op behoud van werkgelegenheid en meer paniek bij de bevolking. Goed bezig Etienne... In elke bedrijf van enige omvang gaat wel eens iets mis, maar dat wordt niet aan de grote klok gehangen. Zeker niet in gevoelige omstandigheden.

Niemand zat te wachten op de 'openheid' van Schouppe die duidelijk te ver is doorgeslagen. De vuile was buitenhangen van een onderneming kan toch echt niet de taak zijn van een staatssecretaris of minister. Begrijp me niet verkeerd: ik ben absoluut voor een open bestuur. Maar er zijn grenzen en principes die men daarbij moet hanteren, een pragmatisch afweging was hier op zijn plaats geweest.

het stuk van Bernanke dat er toe doet

Zoals de meesten wellicht wel weten heeft Ben Bernanke vandaag een speech gegeven voor de CFR. Boeiend was het zonder twijfel, maar zoals te verwachten was bleven de scherpe quotes grotendeels uit. Gelukkig, want de Fed-voorzitter heeft enorm veel invloed, één kleine uitschuiver kan koersen doen kelderen.

Voor wie toch alles wil weten: dit is de beste transcript (al is deze qua opmaak beter leesbaar). Maar eerlijk: bepaar u de moeite, ik zal het stuk geven waar alles instaat dat u moet weten:

RUBENSTEIN: You're a famous student of the Federal Reserve during the Great Depression era. How would you say the Federal Reserve today is going things differently than the Federal Reserve you studied during the Great Depression?

BERNANKE: You're right that I spent a great deal of my academic career studying not just the Great Depression but the whole general issue of how financial crises and financial distress affect the overall economy. And I must say that I always thought that I was way on the edge in terms of thinking how powerful these effects might be. There are many people in economics who say, "Well, you can let large financial firms fail. The market will take care of it," or "These effects are second order."

I hope that view is no longer seriously maintained -- (laughter) -- because I must say that having seen the power of financial crisis to address and to affect not just the U.S. economy but the global economy, I'm more persuaded than ever that these effects are very real and very powerful and that in trying to address the financial crisis, we are doing the best and most effective thing we can do to help the broader economy.

To respond to your question, I learned basically two lessons from my studies of the depression. The first is that monetary policy needs to be supportive, not contractionary. The Federal Reserve didn't understand what was going on. They were pursuing very orthodox policies constrained by the gold standard. But the effect of their policies was to create a powerful deflation of about 10 percent a year in the U.S. between 1930 and 1933, which was extremely damaging. Friedman and Schwartz were among the first to point this out in their classic 1963 book. So one lesson to be learned is that monetary policy needs to be supportive in a period of crisis like this.

And I'm sure everyone knows the Federal Reserve has taken this to heart. We've been very aggressive. We've cut rates now to -- essentially to zero. We did that very quickly. Other countries are now following our lead. And we are now augmenting those conventional monetary policies with new creative unconventional policies to try and have additional impact on financial conditions. So that was the first lesson.

The second lesson is that -- to reiterate what I said before, is that when the financial system breaks down, becomes highly unstable, then that has very severe adverse effects on the economy.

Once again, this is something that was not handled. The Federal Reserve did not intervene to stop the failure of about a third of all the banks in the United States. Globally, there were massive bank failures. I think perhaps the most critical, in May of 1931, the Creditanstalt, which was one of the largest banks in Europe, failed, which generated a wave of financial crisis around the world. Up till early 1931, arguably the 1929 downturn was just a ordinary -- severe but ordinary downturn. It was the financial crises and the collapse of banks and other institutions in late 1930 and early
1931 that made the Great Depression great.

And so we must have a commitment to stabilize our banking system, to prevent the failures of any large systemically critical firms, and, going forward, to find stronger rules, regulations, mechanisms to make sure we're not put in this situation where we are dealing with these "too big to fail" firms, which is obviously very detrimental to the market discipline and to the functioning of the economy in the longer term.

Wat kunnen we hieruit leren?

1. Bernanke pleit voor meer regulering (niet nieuw, wel hier wel heel expliciet)
2. Hij geeft een steek naar de regering Bush omdat ze Lehman Brothers hebben laten failliet gaan (toegegeven, vergezocht, maar volgens mij toch een verdoken verwijt)
3. Hij waarschuwt zeer scherp dat grote banken niet kopje onder mogen gaan, om een herhaling van de jaren 30 te voorkomen. Zijn verwijzing naar 'Creditanstalt' is daarbij zeer to the point, dat is immers een gebeurtenis die vaak onderbelicht wordt bij een van de vele historische overzichten die men tegenwoordig in zowat alle kranten publiceert.
4. Onder woorden brengen dat de interestvoet tot nul is teruggebracht geeft hij redelijk onduidelijk weer, terwijl het publiek waarvoor hij spreekt maar al te goed weet hoe ver de fed haar rentevoet heeft laten zakken. Expliciet toegeven dat je jezelf geen ruimte meer hebt gelaten voor beleid is natuurlijk heel vervelend...
5. 'Too big to fail' komt algemeen over, een hint dat de overheid bepaalde ondernemingen (kuch, GM, kuch) niet kan laten failliet gaan?

Deze puntjes geven volgens mij zowat de essentie weer van de speech en aansluitende Q&A. Andere elementen waren uiteraard ook boeiend (o.a.: hij ziet econ. herstel beginnen in 2010), maar uiteindelijk komt het wat de crisis betreft allemaal op de hierboven vermelde quote neer. Bij deze hoeft u de lange speech niet meer volledig te lezen/beluisteren. Graag gedaan.

Arena <-> Turtelboom

Het dossier migratie blijft aanslepen. Minister Arena verwijt minister Turtelboom een gebrek aan politieke doorzetting, omdat het regeerakkoord duidelijk is. Maar als we dat er even bij nemen is dat ni zo vanzelfsprekend. Hier is wat ze in de VS de 'money quote' zouden noemen:

In overleg met de gewesten en de sociale partners voert de regering op korte termijn een mogelijkheid van economische migratie in, rekening houdend met de huidige reserves op de arbeidsmarkt en de effecten van de nakende opheffing van de beperkingen op het vrij verkeer van werknemers van de nieuwe EU-lidstaten. Tegelijk zal ze bepalen onder welke voorwaarden mensen die ten minste sedert 31 maart 2007 duurzaam op het grondgebied verblijven en een vaststaand werkaanbod hebben, het statuut van zelfstandigen verwerven of dit binnen een periode van 6 maanden kunnen bewijzen uitzonderlijk een arbeidsvergunning en daaraan verbonden verblijftitel kunnen verwerven.

Nu kan er veel beweerd worden, maar zo duidelijk zou ik dit niet noemen. Het enige dat we nu duidelijk kunnen stellen is dat economische migratie geen optie meer is. Voor de rest wordt de invulling volledig open gelaten.

De argumentatie van mevrouw Arena (en bij uitbreiding de PS en het CDH) weegt dus wel heel zwak door. De waarheid is dat deze regering te verdeeld is. En de harde waarheid om dat te verklaren is al even duidelijk: zowel PS als CDH hebben stemmen nodig van de allochtone gemeenschap in Brussel (vooral Milquet's partij profiteert van dat potentieel). En je denkt toch niet dat ze die krijgen als ze strenge criteria voor regularisatie invoeren? De Vlaamse partijen en MR willen niet weten van lakse criteria, en dus zit het dossier geblokeert.

Dit maakt nog maar is pijnlijk duidelijk hoe elk dossier in dit landje vastloopt op institutionele kwesties. Beweren dat het enige probleem de niet-naleving van het regeerakkoord is, tart echt wel elke zin voor realiteit. België bestaat uit twee parallelle democratieën, in zo'n institutioneel moeras kan geen enkel dossier krachtdadig worden aangepakt. Geloof mij mevrouw Arena, een regeerakkoord meer of minder zal daar niets aan veranderen.

Gladde aal

Peter Vandermeersch (De Standaard) slaagt de nagel op de kop: Didier Reynders is een gladde aal, waardoor een judogreep onmogelijk is. Nochtans is tijdens diens uitleg in de Fortis-onderzoekscommissie overduidelijk te merken dat hij liegt. De minister van Financiën en zijn kabinetchef (Henin, voor de fetisjisten die alles willen weten) spreken eigenlijk alle andere politeke sprekers tegen. Maar het meest opvallende is uiteraard dat hij de brief van leterme tegen spreekt. Kijken we bijvoorbeeld naar deze passage:

Met betrekking tot de procedure voor de voorzitter van de rechtbank van koophandel, verneemt mijn beleidscel op 6 november via de beleidscel van de minister van Financiën dat het parket een advies gaat uitbrengen in de zaak. Uit die informatie blijkt ook dat de strekking van het advies op dat ogenblik al bekend is.

Reynders beweert dat hij - en bij uitbreiding eender wie van zijn kabinet - niets wist van de richting die het advies op 6 december zou uitgaan. Onzin,als we de brief van Leterme zien, die letterlijk schrijft dat de strekking bekend was.

Naar mijn aanvoelen maakt Reynders het zichzelf nodeloos moeilijk, iedereen ziet immers dat hij de waarheid op zijn minst met een Franse slag benadert. Voorlopig is het natuurlijk woord tegen woord, maar als er op een bepaald moment extra documenten opduiken zou wel is pijnlijk duidelijk kunnen worden dat Rynders mijneed pleegt in de commissie.

Waarom geeft hij niet minstens een deel toe om geloofwaardig over te komen? Redden wat er te redden valt lijkt de beste optie, maar blijkbaar voelt Reynders zoch daar te goed voor. Daarmee staat hij alvast alleen: niemand anders gelooft in de zuiverheid van de vice-premier/minister van financiën/minister van institutionele hervormingen/partijvoorzitter/Keizer van Luik/kabouter ego. Hij zou wel is kunnen eindigen als paling in het groen.