vrijdag 30 mei 2008

Recht op roken

3 op de 10 artsen vinden dat rokers met longkanker geen recht hebben op een terugbetaling door de sociale zekerheid. Een stelling die blijkbaar ook door een deel van de bevolking wordt gedragen. Toch zou dit absoluut geen goede zaak zijn, een dergelijke maatregel zou immers de solidaire samenleving ondermijnen.
We leven gelukkig in een land waar keuzevrijheid en ontplooiing belangrijke waarden zijn. Die keuzevrijheid impliceert dat de samenleving een aantal kosten draagt om effectief de vrijheid van het individu te garanderen. Iemand die rookt en daarbij niemand anders schade berokkent, heeft daar het volste recht toe. In die stelling zitten twee belangrijke elementen, die ik hier kort zal uitwerken

1) “en daarbij niemand schade berokkent”
Daarmee wordt bedoeld dat passief roken enkel kan verantwoord worden als de persoon in kwestie er geen problemen mee heeft. Als er in een café gerookt wordt kan men die instemming van alle passieve rokers niet garanderen. Daarom is een algemeen rookverbod in de horeca te verantwoorden, en zelfs aan te bevelen. Als men ervoor wil zorgen dat niemand ongewild passief rookt moet men een algemeen rookverbod in de horeca instellen als enige efficiënte middel.
Een andere kwestie is in het geval van kinderen. Het is onaanvaardbaar dat kinderen gezondheidsschade oplopen omdat de ouders roken in hun bijzijn. Kinderen (ik spreek over -16-jarigen) kiezen er niet voor om passief te roken. Roken in het bijzijn van kinderen is moreel absoluut niet te verantwoorden.
Als het echter gaat om gevallen waar +16-jarigen passief meeroken maar expliciet aangeven daar geen probleem mee te hebben kan/mag men roken niet verbieden. De vrije keuze moet centraal staan.

2) “heeft daar het volste recht toe”
Een vrije keuze maken impliceert een zekere verantwoordelijkheid en vaak ook het dragen van risico’s. Een samenleving die wil meewerken aan de ontplooiing van eenieder moet die risico’s voor een stuk gemeenschappelijk dragen. Als men rokers met longkanker niet terugbetaald vervalt de idee dat een aantal risico’s ten laste zijn van de ondersteunende samenleving. Dit ondermijnt de solidaire samenleving, het is een zware beperking van de keuzevrijheid, en bijgevolg een onaanvaardbare maatregel.
Als men door slechte eetgewoontes een aandoening krijgt wordt dit terugbetaald. Daarover heeft bijna niemand bezwaren, maar als het over rokers gaat ligt de perceptie blijkbaar helemaal anders. Ook als men bijvoorbeeld met de jeugdbeweging een gevaarlijk spel speelt en iemand breekt zijn been, is er een terugbetaling door de sociale zekerheid voorzien. Waarom in dat geval wel en in een ander geval niet?
Er wordt duidelijk een grens getrokken, een grens die lijkt te ontstaan door stigmatisatie en maatschappelijke perceptie. Typisch menselijk, zeer voorzichtig met dit soort zaken omgaan is daarom een absolute must.

Roken valt onder ‘afwijkend gedrag’, een deel van de samenleving ziet dit liever niet voorkomen en grijpt maar al te graag naar beperkende maatregelen. Dit is een foute reactie. In een sterke en hechte maatschappij kan het niet de bedoeling zijn dat enkel de norm wordt verdedigd en maatschappelijk gedragen. Het is juist de ab-norm die een meerwaarde geeft, het recht een ‘dissident’ te zijn in de eigen samenleving.
Laten we dus vooral de keuzevrijheid en de diversiteit aanvaarden en koesteren. Het recht op een eigen ‘ik’, een ‘ik’ die ondersteund wordt door de samenleving, los van de gangbare mainstream-opvattingen. De verdraagzame maatschappij zal er wel bij varen.

Ethiopië op rand van een afgrond

“Up to 6 million children under the age of five are at risk of malnutrition in Ethiopia because of rising cereal prices and the failure of rains, the UN’s children agency, Unicef, has warned." (guardian weekly, 30.05.08)

Ongeveer een week geleden was deze dreigende catastrofe een kort puntje in het journaal, meer niet. Nochtans verdient dit een pak meer aandacht. Alle hulp gaat naar China en Birma, alhoewel we zeker niet kunnen spreken van hoge bedragen, de andere landen blijven in de kou staan. Laten we niet weer wachten tot het te laat is, hulp is nu nodig.
Voorlopig gaat het voornamelijk over ondervoeding, maar als de situatie blijft voortduren zullen al vlug duizenden kinderen sterven. In Oost-Afrika is er al een zeer gespannen situatie (denk maar aan buurlanden Sudan en Somalië), een voedselcrisis zou een nieuw tragisch dieptepunt betekenen. Structurele hulp is essentieel. Meer nog dan al het geval is moet er gefocust worden op een duurzame verbetering van de landbouw. Wat voedselpakketten zorgen slechts voor een tijdelijke oplossing. Enkel een grondige verbetering van de productiviteit van de landbouw kan noodscenario’s als deze in de toekomst tot een minimum beperken.
Wedden dat het uiteindelijk toch terug gruwelijke beelden zal opleveren, waarna het Westen in de media de redder zal spelen met een reeks voedselpakketten?

donderdag 29 mei 2008

Gelukkige verjaardag!


Exact 60 jaar geleden werd de eerste missie met VN-blauwhelmen op poten gezet. De media heeft hier blijkbaar amper aandacht voor, zonde. Nochtans is het een belangrijke gebeurtenis, de vredesmissies van de VN hebben al tienduizenden levens gered. Momenteel zijn er meer dan 100 000 militairen actief in VN-verband over de hele wereld.
Laten we dus even vergeten dat de VN nog altijd met een onaangepaste structuur werkt die is blijven steken in het tijdperk van de koude oorlog. Verder vergeten we ook even dat de inzet van troepen anders en beter kan. Het schoothondje van de VS spelen kan toch niet de bedoeling zijn, denken we bijvoorbeeld aan de situatie in Irak, waar de VN slecht heeft geanticipeerd en te weinig heeft gefocust op vredeshandhaving.
Bij de VN-blauwhelmen, en bij de VN op zich, is er duidelijk een hervorming nodig. Maar dat doet geen afbreuk aan de overwegend succesvolle missies van de vredestroepen tot nu toe. De blauwhelmen bewijzen immers dat militaire macht ook op een constructieve wijze kan worden aangewend. Kijk dus zeker ook is op deze site





woensdag 28 mei 2008

www.stop.be

Op deze site kun je een petitie tekenen. Het doel? Een volledig rookvrije horeca, waardoor het onrechtvaardige onderscheidt dat men nu maakt - tussen cafés enerzijds en andere horeca anderzijds - verdwijnt. Bovendien zal een algemeen rookverbod in de horeca bijdragen tot een gezondere bevolking.
Allemaal die petitie gaan tekenen is dus de boodschap!

hoe vet moet de "vette vis" zijn?

“Een grote staatshervorming tegen 15 juli” en “een vette vis”, men zou bijna gaan denken dat de verkiezingscampagne nog steeds doorloopt. Uiteraard is het een goede zaak dat de Vlaamse partijen (voorlopig) hun beloftes niet inslikken. Logisch, zo’n hoop verkiezingsbeloftes doorslikken zorgt voor acuut verstikkingsgevaar, de kans dat ze in het verkeerde keelgat terechtkomen is zeer reëel.
Maar nu blijft natuurlijk de vraag wat juist gecatalogeerd kan/mag worden als een ‘grote staatshervorming’. Het lijkt me niet realistisch te hopen op iets dat in de buurt komt van de staatshervorming uit pakweg 1980. De wil is er nu absoluut niet langs de andere zijde van de taalgrens, en ook aan Vlaamse zijde is het verdeeldheid troef. Een meer pragmatische benadering is dus op zijn plaats. Persoonlijk zou ik graag hebben dat de staatshervorming minstens volgende punten inhoudt:

- Splitsing van BHV
- Volledige splitsing arbeidsmarkt
- Een pak meer fiscale autonomie voor de deelstaten

Dit ‘eisenpakket’ zal de referentie zijn voor mij als er ooit een akkoord komt, al is er natuurlijk veel ruimte voor interpretatie. Het gaat minder ver dan de verkiezingsbeloftes die CD&V-N-VA gedaan heeft (dat waren de 5 Vlaamse resoluties, weet u nog), maar is waarschijnlijk het hoogst haalbare in deze staatshervorming. Als de Vlamingen te veel eisen bestaat het risico dat de regering Leterme 1 te pletter slaagt tegen een muur van politieke onwil. Sommigen binnen de Vlaamse beweging zouden dit graag zien gebeuren, maar jammer genoeg zal een crash van de regering niets fundamenteel aan de situatie veranderen.
Zelf zie ik 3 scenario’s die bij een val van Leterme 1 zouden kunnen voorkomen.

1) Er komen niet direct nieuwe verkiezingen, een noodkabinet blijft aan tot 2009. Bij die verkiezingen verandert er waarschijnlijk bijna niets aan de uitslag, maar de partijen zullen wel zoveel mogelijk de staatshervorming vermijden als verkiezingsthema (op VB en LDD na natuurlijk). In dat geval krijgen we dus ongeveer dezelfde samenstelling van het parlement, maar met minder ambities voor een staatshervorming. De partijen zullen er dus niet al te lang over doen vooraleer ze de staatshervorming op de lange baan schuiven als hun dat uitkomt, misschien zelfs al bij de regeringsvorming.

2) Er komen niet direct nieuwe verkiezingen. Een nieuwe formatiepoging wordt ondernomen, misschien om Reynders een kans te geven als premier. Dit scenario is niet zo heel realistisch, maar dat er een Verhofstadt 3 zou komen was evenmin realistisch. Het uitgangspunt blijft dat in België de meest gekke scenario’s een kans krijgen.

3) Er komen onmiddellijk nieuwe verkiezingen. Bij die verkiezingen loopt het resultaat waarschijnlijk samen met dat van scenario 1.

Volgens mij is de Vlaamse beweging echt niet gebaat bij nieuwe verkiezingen vooraleer er een staatshervorming op papier staat. In deze samenstelling heeft de N-VA bovendien een zeer sterke positie, waardoor ze elk akkoord met onaanvaardbare Vlaamse toegevingen (uitbreiding van Brussel bijvoorbeeld) kunnen kelderen.
Het is belangrijk dat de Vlaamse onderhandelaars nu niet te veel vragen, maar hoeveel ‘te veel’ juist is valt uiteraard niet te bepalen als men zelf niet aan de onderhandelingen deelneemt. Als men te veel eisen stelt zal de regering vallen en komt er geen akkoord. Een staatshervorming is essentieel als we de toekomstige uitdagingen willen aangaan. Elke stap naar meer autonomie is er één in de goede richting. We moeten oppassen dat we ons niet laten verleiden tot een al te simplistisch discours van ‘absolute verelendung’. Die techniek lijkt misschien gemakkelijk, maar is in praktijk quasi onbruikbaar.
In België is incrementalisme de norm, als men tot een volledige ontvoogding van Vlaanderen wil komen moet men zich jammer genoeg (voorlopig) in die Belgische manier van werken inschrijven.

dinsdag 27 mei 2008

Anders en beter

De relaties met Congo bereiken deze dagen een dieptepunt. Het is duidelijk dat er sprake is van een complex aan factoren, waarbij de domme uitspraken van Karel De Gucht de druppel bleken te zijn. Uiteraard maakt de Congolese overheid van deze gelegenheid gebruik om een aantal reeds langer aanslepende dossiers mee in de strijd te gooien. De ambassades van Lubumbashi en Bukavu zijn al langer een doorn in het oog van president Kabila en zijn volgelingen. Deze opportuniteit om dat dossier een wending te geven grijpt de Congolese president vanzelfsprekend met beide handen.
De Gucht heeft gefaald, dit kon veel beter. Bij deze dus een kort scenario waarin deze kwestie waarschijnlijk zou zijn vermeden.

Een eerste belangrijke factor in de internationale betrekkingen is de ‘stille diplomatie’. Een techniek die niet al te snel werkt, maar uiteindelijk wel resultaten oplevert. Een mogelijk voorbeeld is een lijst opstellen met alle politieke gevangenen in Congo, om dan met concrete dossiers in de hand te pleiten voor een wijziging van de situatie (lees: liefst een vrijlating van die gevangenen).
Die techniek gebruikt men uiteraard al heel lang, en gebruikt de Belgische diplomatie ook effectief in Congo. Het probleem is dat onze minister van buitenlandse zaken blijkbaar te ongeduldig is om zo’n slopend proces volledig tot uitwerking te laten komen.
Als het effectief het geval is dat er totaal geen resultaat wordt geboekt met stille diplomatie moet men zoeken naar alternatieve communicatie. Die ‘alternatieve communicatie’ is in het geval van België vanzelfsprekend via de EU of de VN. Een land als de VS kan het zich permitteren straffe uitspraken te doen met resultaat. Een klein landje als België kan daar alleen van dromen en moet dus zijn toevlucht zoeken bij (grote) multilaterale instellingen. Bij de EU kan België erop aandringen om, via Europese geijkte instellingen die zich bezighouden met ontwikkelingssamenwerking, druk uit te oefenen op de Congolese overheid. Het spreekt voor zich dat het dan gaat over druk uitoefenen in concrete dossiers. Gewoon via de EU zeggen dat ‘Congo niet braaf de mensenrechten naleeft’ zal weinig effect hebben wegens te vaag. Maar als de EU een concreet dossier (bijvoorbeeld een dossier over de kwaliteit van de ziekenhuizen) naar zich toetrekt, en er zijn volledige invloed voor gebruikt, zal dit effect hebben. Dit kan voor een doorbraak zorgen, waarop de stille diplomatie dan kan inpikken om het dossier tot het (voorlopige) einde af te handelen.
Bovendien is België tot eind dit jaar nog lid van de VN Veiligheidsraad, dus ook via die instelling zou men een doorbraak kunnen forceren.

Het spreekt voor zich dat dit allemaal gemakkelijker is gezegd dan gedaan, maar het is alleszins een pak efficiënter dan wat harde uitspraken via een interview op een Waalse commerciële zender. De Gucht maakt een aantal terechte opmerkingen, iedereen weet dat er problemen zijn in Congo. Maar als minister van buitenlandse zaken deze scherpe commentaar publiek verwoorden heeft de situatie ter plaatse voor de bevolking niet verbeterd, eerder integendeel. Nu moet men het puin gaan ruimen, waarna de gevoelige relaties die men had opgebouwd via stille diplomatie opnieuw moeten worden opgebouwd.
In diplomatie is publiekelijk een ander land beledigen nooit de oplossing, het maakt de problemen enkel erger. De Gucht heeft deze stelling nog maar is bewezen, hopelijk stoot de ezel zich niet voor de zoveelste keer aan dezelfde steen bij een volgend dossier.

maandag 26 mei 2008

10% separatist?

In een column in De Standaard stelt Dave Sinardet dat ‘wetenschappelijk en objectief onderzoek’ aanwijst dat 10% van de Vlamingen separatist is. Als we er zelf zo’n onderzoek erbij nemen zien we al vlug dat professor Sinardet wel heel selectief met cijfers omgaat.Voor de volledigheid post ik hier dus het volledige resultaat waarop Dave Sinardet zich baseert. Men moet er uiteraard wel rekening mee houden dat sociaal onderzoek traag gaat, de studie baseert zich dan ook op cijfermateriaal uit 1999. Aan de politieke evolutie te zien denk ik wel dat we mogen stellen dat er de afgelopen 9 jaar een verdere ‘vervlaamsing’ heeft plaatsgevonden. De cijfers voor ‘separatisme’ en ‘verregaande staatshervorming’ zullen nu waarschijnlijk hoger liggen.

De resultaten:

Flanders Wallonia

Return to unitary Belgium
14.5% 46.7%
Federal state with more powers for the central
authority than now
12.7% 13.9%
Federal state with more powers for the communities
and regions than now
28.1% 14.6%
Federal state with as many powers as possible
for communities and regions
32.6% 19.3%
Separatism
12.0% 5.5%

Source: ISPO/PIOP, 1999 (samples weighted by age, gender, education and vote)

Een zeer simpel optelsommetje leert ons dat, volgens de cijfers uit dit onderzoek, 72,7% van de Vlamingen een staatshervorming met meer bevoegdheden voor de deelstaten steunt. Een zeer ruime meerderheid dus…